Ir. Luymesstraat 8
Savaneta
ph: (297) 592 4048
info
(potret: Nicole Arends)
''Na boso nan tur,
E mihor regalo riba 18 di maart, 2008. Nos amigo nan ta back y liber manera semper.
Laga nos mantene nan asina........."
Aruba su delfinnan salvahe a desfila mainta trempan paden di nos rifnan na zuidkust riba 18 di maart 2008, nos ''Dia Nashonal di Himno y Bandera". Dunando asina honor na Aruba su herencia natural y e proclamashon "Year of the Dolphin" di UNEP (United Nations Environment Programme) pa aña 2008. E delfinnan a wordo mira riba nan ruta prome cu 8 or di mainta, pasando banda di nos hende nan campando riba rif kendenan inicialmente a pensa cu nan ta tiburon.
12 di Aruba su delfinnan 'rough-toothed' liber y salvahe a pasa henter Aruba su dia Nashonal di Himno y Bandera hunto cu un delfin recien naci paden di e rif na Mangel Halto/ Spaans Lagoen, pa e encanto di hopi localnan riba boto. E area ariba menshona ta un di e areanan designa pa Aruba Marine Mammal Foundation (AMMF) como ' zona vulnerabel' pa delfin. E otro zonanan designa ta Arashi, Malmok y Palm Beach.
Pa e ultimo 10 añanan , esakinan ta e 'hotspots' cu Aruba su delfinnan salvahe ta scohe pa nan proteccion ora di duna luz of recupera di leshonnan of malestarnan. Adishonalmente AMMF a observa tambe den e zona nan aki ora cu delfinnan ta wordo laga na paz: actonan pa procrea; dunamento di lechi verticalmente den awa na delfinnan recien naci; cuido den assistencia pa hala rosea di delfin recien naci; landamento unisono na superficie; halamento di rosea sincronisa; descanso cu ta yama 'logging'; bulamento for di awa ' breaching'; landamento ecolon cu recien naci; landamento barica arriba; dalmento cu flipper of rabo riba awa; actonan diciplinario social; practica di caza; actonan di educacion na recien naci; formacion di circulo.
E circumstancia di e delfinnan ora cu nan ta paden na nos costa ta diferente compara cu ora cu nan ta sigui botonan den lama grandi .
Ta hopi importante pa hendenan ariba boto evita pa haci e delfinnan aki daño ora cu nan ta den e zonanan vulnerable ariba menshona, y asina asisti den nan sobrevivencia. Pa di prome nunca un boto mester pasa mei mei di e grupo di delfin, pero mester mantene su mes na un distancia pafo di nan zona, y no hasi sonidonan duro. Nunca duna delfinnan cuminda of benta sushedad den e awa. Ora di acerca y sali bai, hasi esaki cu velocidad abou. Nunca rondona y cera e grupo di delfin cu diferente boto. Tur boto mester ta na solamente un banda den tal forma cu no ta stroba e acceso di e delfinnan pa lama grandi.
Door di mantene na e codigo di etica internashonal aki di ''dolphin watching'' den e zona nan costal aki, lagando nan imperturba, nos por observa na nos encanto e comportashon natural maravilloso di Aruba su cultura unico di delfinnan salvahe, pa hopi generashonnan pa bin.
AMMF ta avisa, pa cu te ora cu tin mas conocimento di e grupo di delfin aki, pa NO LANDA cu e delfinnan den e zonanan aki. Absolutamente no permiti muchanan chikito den awa. AMMF a jega di experiencia den pasado cu e delfinnan aki ta pasa ranca, morde y borra e arm-floaters di plastic.
Solamente ora cu ta necesario pa investiga leshonnan, of ta desea pa saka potret bao awa, no mas cu 3 bon landado (sin joyas y huñanan largo) por drenta awa na e frontera di e zona, y na un manera calmo drief y laga e delfinnan mes acerca riba nan mes. Nunca persigui, garra y wanta na un delfin salvahe!
AMMF ta haci un jamado na e publico Arubano pa NO confundi e naturalesa di delfinnan salvahe cu e imagen fictisio di delfinnan captivo entrena di pelicula y industria di delfinaria. E sonrisa di un delfin ta un caracteristica anatomico permanente di un delfin, y no kiermeen necesariamente cu e delfin ta contento. Batimento di rabo riba awa, zwaaimento cu rabo, y batimento cu djente ta señalnan di rabia. Ora nan ta keda pa tempo largo bao awa ta un indicashon cu e delfinnan ta sinti nan mes hostiga.
Delfinnan salvahe ta ataca hende ora cu nan ta sinti nan mes menasa of cu stress. Specialmente ora cu nan ta protehando un recien naci. Nan ta ranca y halabo bao di awa, pasa mordebo, pushabo of dalbo, mayoria di biaha buscando bo barica pa haci esaki. Leshonnan serio conoci ta inclui ribchi y weso kibra y organonan perfora.
E delfinnan ''rough-toothed'', Steno Bredanensis, ta conoci pa nan inteligencia halto y nan ingenuidad. Nan a wordo mira den añanan 80 comiendo oportunisticamente serca di fishing-trawlers, usando te hasta e 'hull' di e botonan piscado como un herment. Na aña 1988, e ''National Museum of Natural History'' na Leiden, Hulanda, a conduci un investigashon riba un grupo di 12 delfin ''rough-toothed'' na Mauritania, cualnan similar cu esunnan na Aruba ta drenta den awanan mas paden di costa di e isla. Un investigashon cientifico riba e delfinnan ''rough-toothed'' y biodiversidad di cetacea, encabesa pa George Mason University (asocia cu Smithsonian Institute), Washington DC, ta planea pa cuminsa na Aruba e aña aki. AMMF ta traha den confabulacion cu cientificonan y NGO`s internashonal di mammalnan marino.
Aruba Marine Mammal Foundation su esfuerzo pa e proteccion di delfinnan salvahe y nan ''zonanan vulnerable'' ta conforme cu e objetivonan di: UNEP Marine Mammal Action plan; Aruba su ley di proteccion di naturaleza Feb 13, 1995, AB no.2, AB 1997 no.34, Articulo 1, 4.2, 7.3; ''Cartagena Convention/ SPAW protocol'' (di cual Aruba ta parti di dje), Articulo 4.2 b,c,d; 5.2 L,6,10,11,12.
Cu Aruba Su identidad nashonal permanece como uno di respet pa naturalesa di e liber y salvahe!

Contact us today!
We welcome your questions and queries. Please see our Contact Us page for complete contact information.
Ir. Luymesstraat 8
Savaneta
ph: (297) 592 4048
info